هرگاه داروهاى به چشم كشيدنى جذب‌كننده را به كار بردى ، باز رطوبتيها را استعمال كن ! تنگى از رطوبت : داروهاى به چشم‌كشيدنى در باب ضعف چشم و آب و اشباح ذكر شده‌اند و شياف زير خوب است . نسخه : زنگار ، اندران ، هريك يك جزء ، زعفران يك جزء و يك‌سوم جزء ، الوا پنج جزء ، مشك نيم جزء ، شياف شود و در چشم كشند . نسخهء ديگر : اندران دو مثقال ، زنگار چهار مثقال ، مدفوع ورل سه مثقال ، زعفران دو مثقال ، صمغ عربى يك مثقال ، با عسل عجين شود و استعمال گردد . نسخه : فلفل و اندران هريك دو جزء ، روغن بلسان نه جزء ، زعفران يك جزء ، صمغ اندران را در آب رازيانه حل كن ! روغن بلسان را بر آن بريز و با عسل عجين كن بسيار مفيد است . من خودم تنگ‌چشمى را كه اول قرحهء قرنيهء سطحى داشت چنين معالجه كردم . اول با داروهاى جلا دهنده مخلوط با شير پستان زن گاهى و بعدا با افشرهء آلالهء كوهى ( شقايق النعمان ) افشرهء رازيانهء سبز مخلوط با عسل ، مداوا كردم و شفا يافت . فصل هشتم آب آوردن چشم آب آوردن يكى از انواع بيماريهاى چشم است كه سدّى را در ميان چشم و ديدن به وجود مىآورد . آب آوردن چشم عبارت از رطوبتى خارجى است كه به چشم آيد و در ميان رطوبت بيضيه و پردهء نازك قرنيه در جايى كه سوراخ عنبيه آنجاست جمع مىشود ، و ديد را مانع است . اين آب چشم در چندىوچونى تفاوتهايى دارد . اگر آب به چشم آمده زيادتر از حجم سوراخ عنبيه باشد و همهء سوراخ را بپوشاند ، ديد به كلى نابود مىشود و چشم چيزى را نمىبيند . اما اگر حجم آب كمتر از حجم سوراخ عنبيه باشد و تنها قسمتى از آن را بپوشاند معلوم است كه ديد هست اما ناقص است . آن قسمتى را كه آب پوشانيده است نمىبيند و قسمتى كه آب اشغال نكرده است مىبيند ، يعنى نيم به نيم مىبيند . اگر بيمار به چيزى نگاه مىكند فقط آن قسمت را مىبيند كه آب آن را نپوشانيده است و قسمتى از چيز ديدنى پيدا نيست . براى ديدن چيزى به‌طور كلى بايد بيمار كاسهء چشم را به‌طرف قسمت ناديده بگرداند و همه را ببيند . ممكن است گاهى چيزى را كاملا ببيند و ممكن است گاهى اصلا آن را نبيند . مثلا چيزى كه مىخواهد ببيند همگى در برابر قسمت پوشيده از آب قرار گيرد . يا آن چيز ديدنى همه‌اش در مقابل قسمت ناپوشيده از آب كذايى باشد . زيرا اين راه‌بندان ميان چشم و ديدنى وقتى ناتمام و نيم به نيم است كه آب قسمت بالايى عنبيه را بپوشاند و قسمت پايينى مكشوف و بىآب باشد . يا در قسمت بالا و پايين آب باشد و در وسط مكشوف باشد . اما اگر چشم عنبيه را بپوشاند هيچ‌چيزى ديده